در صنعت فرش ورشکسته شده ایم

رکود گریبان صنعت فرش کشور را گرفته و آن را به هر سمتی که می‌خواهد، می‌کشاند. عواملی همچون کاهش صادارت و کمبود نقدینگی در بازار از دلایل کسادی بازار فرش دستباف هستند. رکودی که به بیکاری ١ میلیون کارگر بافنده فرش انجامیده است. اوضاع فرش ماشینی هم تعریفی ندارد. حال دیگر صحبت از ورشکستگی کامل صنعت فرش است.

٣٤٠ سال پیش از میلاد «گزنفون» تاریخ‌نگار یونانی در توصیف قالی (فرش) ایرانی نوشت: “ایرانیان برای اینکه بسترشان نرم باشد، قالیچه در زیر بستر خود می‌گستردند.” اما امروز قالی ایرانی مشتریان سابق خود را ندارد و به تبع آن اوضاع معیشتی فرش‌بافان هم بر وفق مراد نیست. می‌توان گفت آنقدر بد که سیدجواد حسینی‌کیا (عضوکمیسیون صنایع و معادن مجلس) صحبت از ورشکستگی صنعت فرش (دست‌باف و ماشینی) کرده و آن را مربوط به صادرات‌محور نبودن فرش ایرانی می‌داند. این گفته حسینی‌کیا بدان معناست که صنعت فرش که عصاره هنر ایرانی‌ها و تنها میراث باقی‌مانده آنها از پیش از میلاد مسیح است، همچون سایر صنایع گرفتار رکود شده است. رکودی که اولین قربانی‌اش، تولیدکننده و بافنده فرش است.

رکود موجب می‌شود که فرش ایرانی روی دست تولیدکننده‌اش بماند. همان محصولی که به پشتوانه این همه کارگاه خانگی برای تولید فرش دست‌باف و کارخانهِ برای فرش‌ماشینی، ظرفیت تولید مازاد بر نیاز کشور و صادارت را دارد اما مشکل اینجاست که حتی در سبد خانوارهای ایرانی؛ خرید فرش جزء اولویت‌های دست چندم است که شاید هر ده یا بیست سال یک‌بار ضرورت آن را احساس کند.

امیر بهزادیان (عضو اتاق بازرگانی) در توضیح علت کم‌اهمیت شدن خرید فرش برای خانوارهای ایرانی می‌گوید: یک خانواده وقتی بسیاری از نیازهای خود را تامین کرده باشد شروع به خرید یا تعویض فرش می‌کند. باتوجه به اینکه در چند سال اخیر قدرت خرید مردم کاهش داشته و حقوق کارمندان و کارگران همسان با هزینه‌ها افزایش پیدا نکرده، دیگر این قشر به فکر خرید فرش نیست بلکه اولویت‌های دیگری دارد که باید به آنها برسد.

بیکاری یک میلیون کارگر قالیباف

به گفته سیدمرتضی عراقچی (نائب رئیس دوم اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران) با از رونق افتادن صادارت فرش دست‌باف ایران که علت آن افت صادارت به اروپا و آمریکاست، حدود ١ میلیون کارگر قالیباف در سال‌های اخیر بیکار شده‌اند: زمانی ٦ میلیون مترمربع فرش دستباف در ایران تولید می‌شد، اگر فرض را بر این بگیریم که هرکدام از کارگران قالیباف در سال ٣ متر فرش تولید می‌کردند، نتیجه این می‌شد که ٢ میلیون کارگر قالیباف در کشور وجود داشتند. اما با کاهش تولید به علت افت قدرت خرید و صادارت؛ تولید فرش دستباف امروز نصف میزان گذشته شده و این یعنی بیکاری ١ میلیون کارگر قالیباف که قطعا بیکاری آنها تبعات اجتماعی فراوانی دارد. چراکه حالا آنها مجبور هستند برای تامین هزینه‌های زندگی در حاشیه شهرها برای خود کاری دست و پا کنند.

نائب رئیس دوم اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران تاکید دارد که دولت برای حمایت از فرش دستباف کار ویژه‌ای انجام نداده است. عراقچی این‌طور می‌گوید: اگر برای مثال یک کارخانه خودروسازی دچار مشکل شود انواع و اقسام حمایت‌های دولتی را بالای سر خود دارد اما برای بیکاری ١ میلیون کارگر قالیباف کسی کَکَش هم نمی‌گزد. مگر سرنوشت این کارگران مهم نیست؟! و اینکه چه مشکلاتی را باید از سر بگذارنند آنهم برای به دست آوردن یک لقمه نان؟!

عراقچی اعتقاد دارد؛ اگر صادارات راه بی‌افتد تمام کارگاه‌های تولیدی و بافندگی رونق می‌گیرند لذا اگر دولت می‌خواهد کاری انجام دهد باید تمرکزش را بر حمایت از صادرات بگذارد.

او یک آمار کوتاه هم ارایه می‌دهد و می‌گوید: صادرات فرش از ١ میلیارد و ٦٠٠ تا ٧٠٠ میلیون دلار هم اکنون به کمتر از سال ٤٠٠ هزار دلار رسیده و این یعنی به یک، پنجم کاهش یافته. ضرر این کاهش هم درنهایت متوجه تولیدکننده است. دولت باید برای صادارت مشوق درنظر بگیرد. پنج درصدی که در گذشته دولت به عنوان مشوق صادارت تعیین کرده بود، تنها جبران ضرری را می‌کرد که از ناحیه افت صادرات متحمل شده بودیم.

نائب رئیس دوم اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان فرش دستباف ایران اعتقاد دارد که از مصرف‌کننده داخلی هم که چرخ زندگی‌اش برای ابتدایی‌ترین مخارج لَنگ می‌زند، نمی‌توان انتظار داشت که فرش دستباف بخرد. عراقچی می‌گوید: فرش آنهم از نوع دستبافش را وقتی مصرف‌کننده داخلی می‌تواند بخرد که سایر هزینه‌های زندگی‌اش را تامین کرده باشد. در این‌صورت اگر پول اضافه‌ای برایش مانده باشد آن را برای خرید فرشی با این کم و کیف کنار می‌گذارد.


منبع: ایلنا

0 نظر

دیدگاه خود را بیان کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

پاسخ دهید * محدودیت زمانی پاسخگویی تمام شد. پرسش امنیتی را دوباره بارگذاری کنید